Een vervelende update van mijn uploadprogramma stuurde heel mijn website in de war. Aarrrrggghhh.
Maar zoals dat vaak gaat, zorgt chaos voor creativiteit dus besloot ik de website van mijn therapiepraktijk nieuw leven in te blazen. Zelfde inhoud, andere vormgeving.
Nieuw zijn de workshops “Roze wolk met grijze stippen” die over heel Vlaanderen worden uitgerold. Ga maar eens kijken op http://www.moedergroepen.be
En: welcome back!
Iemand die mijn blog volgt, vraagt zich vast af waar ik ben gebleven. Ik weet het zelf niet goed. Misschien was de wereld niet zo interessant de afgelopen maanden. Of mijn wereld verkleind, tot de essentie, dat kan ook. En dat delen met de wereld, is voor anderen dan weer niet boeiend. En soms valt er gewoon niet veel te zeggen. Wat wel is, is dat mijn schrijfaspiraties zich al maanden in mijn hoofd afspelen. Een boek, daar kauw ik nu al maanden op. Tijd om daar eens werk van te maken, dan is dat ook van de baan. Dus, I’ll be back.
“Optimism is our moral duty”, zei een vriend gisteren op restaurant terwijl hij enthousiast en lachend met zijn vuisten op de tafel sloeg. Ik nam eens diep adem en zette mijn glas neer. Dat optimisme alleen maar kan bestaan bij gratie van pessimisme, zoals duisternis alleen maar kan bestaan bij gratie van het licht, zei ik. Polariteiten heet dat dan. Of anders gezegd: je kan maar pas het licht appreciëren als je ook de duisternis kent. En daar stopte het, dit was meer voer voor bij een paar flessen wijn als je niet meer naar huis hoeft te rijden, lachten we. Maar dat ene zinnetje bleef wel nazinderen. Is optimisme een morele plicht?
Met optimisme bedoelen we de hoop en het vertrouwen in een succesvolle uitkomst. Over het algemeen schatten we onze eigen uitkomst/toekomst heel optimistisch in. Iedereen die trouwt gelooft dat dat huwelijk eeuwig gaat duren en onze baby in de wieg is de meest fantastische geniale baby die ooit is geboren. ANDERE mensen krijgen kanker, verliezen hun huis in een brand, sterven in een auto-ongeluk, hun kinderen hebben ASS of ADHD, worden bedrogen, hebben een alcoholprobleem of verliezen hun werk. “Onze” toekomst ziet er rooskleurig uit. We overschatten over ‘t algemeen onze eigen mogelijkheden. Over anderen denken we helaas niet zo positief. Let op, optimisme heeft zeker haar voordelen. Optimisten zijn gezonder, bereiken meer, zetten langer door, zijn emotioneel meer in balans, gaan uit van mogelijkheden in plaats van beperkingen en staan minder onder stress omdat ze geloven dat het “allemaal wel in orde komt”.
Die laatste zin is helaas een dooddoener van formaat. Uiteraard komt alles in orde, ooit, hoe dat er dan juist uitziet, is natuurlijk de vraag. Want soms komt het ook helemaal niet in orde. Hoe gaat een optimist daarmee om? Maar -hier kom ik tot het punt dat ik wilde maken- mag iemand het ook eens niét meer zien zitten? Optimisme verleidt ons tot het platwalsen van onze mindere momenten. Momenten die de mens bestempelt als minder succesvol, saai, uitzichtloos en mislukt. We kennen allemaal zo een moment. Soms is het leven een aaneenschakeling van zulke gevoelens en momenten. (bij anderen uiteraard, niet bij onszelf) Wanneer er dan een optimist voorbij komt wandelen, scanderend, dat het allemaal wel in orde komt… nu ja, vrolijker wordt iemand daar toch zelden van? Alsof we geen recht hebben op onze ellende. Erger nog: door niet positief te denken, trekken we ongeluk aan (Law of attraction) en Het Geheim is echt wel dat door positief te denken het ook echt positief uitdraait. Je zal maar in ‘t ziekenhuis zitten met een kind geveld door kanker. Was het allemaal maar zo simpel.
Begrijp mij goed, ik ben een optimistisch wezen. Ik geloof zelfs dat ik heel vaak positief denk. En ik geloof ook dat optimisme veel positiefs in beweging kan zetten. En ik hou ook van balans. Wanneer ik hoor dat het mijn “morele plicht’ is om optimistisch te zijn, daar word ik pessimistisch van en vooral: onvrij. Tegen wil en dank optimistisch zijn, daar geloof ik niet in. Voor mij voelt het on-echt. Het maakt van onze maatschappij ook geen betere plek. Want daar draait het om natuurlijk: door optimisme als morele plicht op te dringen, hopen de aanhangers dat we ons samen ervoor verantwoordelijk voelen om er “iets” van te maken. “So we have a duty, instead of predicting something bad, to support the things that may lead to a better future” (Popper) En oh wee (katholiek vingertje omhoog) als jij en jij en jij niet de klok rond optimistisch bent want het is dààrdoor dat dit en dat gebeurt. Over schuldinductie gesproken. Om optimistisch te kunnen zijn, is er ook ruimte nodig voor het andere. Het evenwicht vinden tussen deze twee polariteiten en hieruit kunnen kiezen (wanneer neem ik de ene, wanneer de andere) maakt mensen meer vrij. En dan komt het écht allemaal in orde.
*smile*
(Interessante speech hierover: http://video.ted.com/talk/podcast/2012/None/TaliSharot_2012.mp4)
Er moet mij iets van het hart. En ik ben geen muts dus misschien interesseert het u wel wat ik te zeggen heb, zo wij niet-mutsen onder elkaar. U vindt het wellicht belangrijk om te weten dat ik een eigen bloeiend bedrijf run met mijn man, u moet niet denken dat ik maar halftijds werk ofzo, god forbid. Ik heb ook als blogger geen psychiatrisch profiel dus dat spreekt wellicht in mijn voordeel. Ik heb daarbovenop ook geen zin om te zwijgen en iedereen, u in het bijzonder, tevreden te houden. Ook daar houdt u van, las ik dit weekend in Vacature. U moet niet denken dat ik u haat, oh nee, dat doe ik niet. U moet zeker zoiets niet denken. Integendeel, ik voel net heel veel compassie (in de Boeddhistische betekenis) opborrelen als ik u lees en invoel wat u zegt. Er moet mij dus iets van het hart.
Wij vrouwen moeten veel van u, lees ik. We moeten ons niet aantrekken wat anderen van ons zeggen, we moeten de lat hoger leggen, we moeten minstens 4 dagen per week werken om een baan op niveau te hebben want anders doen we niet mee. (waaraan we niet mee doen, vertelt u mij helaas niet) We moeten besluiten nemen die niemand anders durft te nemen, we moeten niet twijfelen, we moeten mee kunnen, we moeten vechten voor onze geloofwaardigheid, we moeten hard zijn, we moeten onze troeven schaamteloos uitspelen, we moeten tonen dat we de baas zijn door een groot kantoor en een grote wagen op te eisen, we moeten onszelf serieus nemen, we moeten niet wachten tot ze ons iets komen vragen en we moeten het gezelschap van mannen opzoeken als we vooruit willen.
Dagelijks krijg ik vrouwen in mijn praktijk die op zoek zijn naar een evenwicht in hun leven en wat u net verkondigt als zijnde een “moeten” willen afschudden . Het is net door mensen als u dat vrouwen de weg kwijt raken in hun eigen intuïtie. U zégt wel dat we onze intuïtie moeten inzetten maar als we het doen én durven, dan krijgen we vrouwen als u op ons dak. U zégt wel dat het okee is wanneer vrouwen kiezen voor een ambitieloos bestaan en dat dat hun volste recht is. Maar als ze een webshop uitbaten dan mogen ze niet denken dat het een carrière is. Want dan zouden ze de lat te laag leggen of tevreden zijn met minder of hun kroost als excuus gebruiken. Begrijp ik het nu goed dat u gezelligheid, ontplooiing en warmte niet belangrijk vindt? Ik krijg het er eerlijk gezegd een beetje koud van. Ik zou zo naar Nederland rijden om u een welgemeende knuffel en een aai over uw bol te geven en zeggen dat het allemaal in orde komt. Oh maar daar houdt u niet van zeker, van bemoederen? Laat ik u nog iets vertellen: evenwichtsstoornissen dienen zich aan wanneer er een incongruentie is tussen hart en verstand. Uw binnen- en buitenkant zeggen u twee verschillende dingen en wanneer onze beleving anders is dan wat onze omgeving ons vertelt, dan worden we daar duizelig van. Nou, daar kan u vast wat mee.
De vrouwen in mijn therapiepraktijk stellen zich vaak de vraag ‘Goh, zou ik dat wel kunnen?’ En ze zeggen ook vaak dat ze ‘het eng vinden’. Soms nemen ze besluiten die niemand durft te nemen. Weet u in welke fase zij zich bevinden? Ze hebben geen 8 werknemers onder zich of een omzet van 1 miljoen euro (uw maatstaf hoorde ik). Het zijn jonge moeders. (een voor u onbekende rol heb ik begrepen) Niks carrière, niks loopbaan. Simpelweg: the basics. Hoe ze hun baby groot kunnen krijgen, er dag in dag uit hun verantwoordelijkheid voor kunnen nemen en worstelen met normen en waarden (zoals 4 dagen per week moeten werken bijvoorbeeld) en toch zelf gelukkig kunnen zijn en blijven als vrouw, moeder en partner. Daar is veel moed en doorzetting voor nodig. Moederschap is een carrière op zich en eentje die een leven lang duurt. En als je daar bovenop ook nog eens wilt gaan werken als vrouw, dan vind ik het zeer vriendelijk van overheden en instanties dat ze het voor die vrouwen gezellig willen houden en tegemoetkomingen hebben. Moeder zijn combineren met een werkend leven vraagt van onszelf nederigheid en onze beperkingen durven toegeven. Geen powerwoman willen zijn is helemaal okee.
Weet u. Niet iedereen heeft zo een geldingsdrang als u dat heeft. Ik kan mij persoonlijk niet voorstellen dat ik mijn geloofwaardigheid als vrouw zou laten afhangen van het feit of ik nu 4 of 6 dagen werk of dat ik de baas zou willen zijn door een grote wagen te vragen. U vindt het waarschijnlijk geitewollensokkengedoe maar geloofwaardigheid zit hem echt niet in materiële toestanden. Het zit in u en in iedere vrouw. We hebben daar niets extra’s voor nodig. Dat we ons soms onzeker en kwetsbaar voelen als vrouw, verhoogt alleen maar onze geloofwaardigheid, het maakt ons tot mens. Ik geloof zeker dat u mensen kan inspireren en warm maken maar vergeet alstublieft niet uw kwetsbare kant. Ik vraag mij af waar u deze hebt verloren. We zijn maar gewoon allemaal mensen onder elkaar die ons overeind houden in deze rat race die het Leven heet. Elke dag zie ik mensen over de vloer komen die dankzij grote woorden van mensen als u niet meer weten wat het beste bij hen past want niemànd wil een muts genoemd worden, toch?! Ik begeleid elke dag mensen in meer able to respond te worden: hoe ze kunnen omgaan met de realiteit van elke dag en zich vrij kunnen voelen in hoe ze daarop kunnen reageren. Voor de ene is dat zus, voor de andere is dat zo. Er bestaan voor mij geen definities over hoe iemand zijn leven moet leiden of wat goed is of slecht. Hoe mensen zich overeind houden en gelukkig worden, dat is hun zaak. Of ze nu 3 miljoen omzet willen draaien of met een bakfiets rijden of drie dagen werken of allemaal rokjes naaien. Laat ze zelf uitvissen wat ze belangrijk vinden en wat niet. Iedereen heeft zijn eigen weg te gaan, zoals u die gegaan bent en nog steeds gaat. U kan dat te verwaarlozen ontplooiing noemen, ik noem het rijkdom.
Ik wens u veel rijkdom en zachtheid.
Morgen is het Internationale Vrouwendag en men zal het geweten hebben. Ja, ook als je een man bent, slaan ze je ermee rond de oren. Zelfs onze krant heeft een vrouwenkrant op de 8ste maart en die is dan 22% goedkoper want vrouwen verdienen nog altijd minder en meer van dat gedoe. Voor deze gelegenheid haalt Gita Deneckere (hoogleraar sociale en publieksgeschiedenis) er ook nog eens “onze” ambitie bij. Ze spreekt over vrouwen die cupcakes bakken in plaats van aan hun carrière te bouwen. Want “met een goede planning en hard werk lukt het maar dat beseffen veel jonge vrouwen blijkbaar niet.” Er is dus ook iets mis met het algemeen selfmanagement en de intelligentie bij een vrouw die liever cupcakes bakt dan carrièrevrouw te zijn. Want als we beter ons best zouden doen, zouden we allemaal een carrière hebben.
Het is mij wat die vrouwendag. Vrouwen met ballen of straffe madammen, het zijn woorden die menig vrouw de haren doet rijzen. Vrouwen hebben naar het schijnt geen adjectieven nodig om te tonen dat ze ook iets hun mars hebben. We zeggen toch ook niet mannen-met-borsten wanneer het gaat over mannen met een sterk ontwikkelde vrouwelijke kant? Het punt is dat mannen daar zo geen spel rond maken en vrouwen wel. Veel vrouwen laten zich horen om te tonen dat ze toch écht écht wel gelijkwaardig zijn. En dat ze niet moeten onderdoen voor de man. Vrouw en man zijn gelijk en daarom moeten ze ook evenveel verdienen en de man moet ook kunnen strijken en wat weet ik nog allemaal. Bovendien moet een vrouw niet alleen kinderen baren, nee ze moet en zal dat ook combineren met haar hooggeplaatste positie en een doctoraat of twee. Van de vrouw aan de haard zijn we omgeschakeld naar de vrouw met een gezin aan de top. Want quality time is toch wel het allerbelangrijkste. Als we dat navragen aan de man en de vrouw die terugkijken op 35 jaar hard werken maar te weinig bij de kinderen zijn geweest, hoor en lees je bijna altijd dat ze vinden dat ze veel hebben gemist, téveel. Maar laat ons eerlijk zijn: kinderen willen we bijna allemaal maar werk heeft in onze maatschappij nog altijd een groter statussymbool.
Le travail
Eén van de eerste vragen in nieuw gezelschap is namelijk heel vaak:”Wat doe je voor de kost”? Wanneer iemand geen hooggeplaatste of interessante functie heeft, weten ze niet snel genoeg van onderwerp te veranderen. Wanneer iemand niet werkt, is het al helemaal snel gedaan met de conversatie. Of er valt zo’n akelige stilte die wordt doorbroken door de bemiddelaar in het gezelschap die zegt:”Ja, ja…”. Meestal lach ik eens in mezelf als het over dit thema gaat. Ik ben nochtans geen doetje, zowel mannen als vrouwen in mijn omgeving kunnen dit bevestigen. Ik durf mijn woordje te placeren, draag onafhankelijkheid hoog in het vaandel, zit als coach en facilitator rond de tafel met managers en verdien mijn eigen centen. Ja, ik durf wel te zeggen dat ik een vrouw met ballen ben of een sterk wijf, zoals je wilt. Daar tegenover staat dat ik ben gestopt met werken nadat ik de kinderen op de wereld heb gezet, ik heb een moestuin, kippen en ik ben op dit moment niet de hoofdkostwinner, ik werk zelfs niet voltijds. En dat is niet omdat mijn man graag de hoofdkostwinner wil zijn, nee, dat is vooral omdat ik dat zelf zo wil. Ik vind ambitie namelijk overroepen.
Eerzucht
Ambitie op de letter genomen betekent eerzucht. Daarmee komt het in hetzelfde rijtje als hebzucht, behaagzucht, gemakzucht, … En toch lijkt het alsof je zonder ambitie in onze maatschappij niet bestaat, sterker nog: ambitie op zich brengt je al een trapje hoger op de maatschappelijke ladder. Een ambitieloze vrouw is bij wijze van spreken een no go. Het is blijkbaar een teken dat je niet hard werkt en een slechte planning hebt. Het is een belangrijke norm om meer en beter te worden en als we dat niet doen, dan hebben we ofwel iets ergs meegemaakt, is één van onze kinderen hulpbehoevend of zitten we in een midlife crisis. Hoewel de andere woorden eindigend op -zucht geweerd worden, is eerzucht net datgene wat we nastreven. We willen geëerd worden voor wat we doen en presteren. Past perfect in de meritocratie waarover Paul Verhaeghe het zo vaak heeft:Ik presteer, dus ik ben. Met ambitie hopen we iets te bereiken waardoor we een upgrade worden van wie we aan de basis zijn. Mogen we als vrouw nog zélf uitmaken of we al dan niet carrière maken en hoe we dat doen? Zonder veroordelingen van onze zusters?
Vrouw zijn
Geef mij maar het eenvoudige werk. Ik ben een vrouw en ik ben daar trots op. Ik moet mij bij het begeleiden van managers waarschijnlijk iets meer bewijzen dan mijn mannelijke collega. En dat managers niet altijd overweg kunnen met mijn emotionaliteit is ook een feit. Toegegeven, ik verdien wellicht ook iets minder en ik heb geen topfunctie. Maar sinds wanneer zegt een topfunctie iets over iemand en rokjes naaien over iemand anders? Er zullen best vrouwen zijn die daar hoog boven zinnig werk verrichten maar is het een must voor elke vrouw? Daar geloof ik niet in. Een vrouw vergooit haar kansen niet wanneer ze beslist om minder te gaan werken, cupcakes te bakken en een moestuin te beginnen. Zolang ze die keuze kan maken in vrijheid, wat is dan het probleem? Wanneer ik mijn werk graag doe en met bezieling en passie, dan is dat heel veel waard. Het verschil tussen man en vrouw, in onze beschermde Westerse wereld, bekijk ik eerder als iets van het leven dan als zijnde een hiaat dat overbrugd moet worden. (Dat in andere contreien vrouwen onrecht wordt aangedaan, bestrijd ik uiteraard niet maar of dat met een vrouwenkrant in het licht wordt gezet, is nog iets anders.) Zoals het nadelen heeft om vrouw te zijn, zo heeft het ook voordelen. Om als vrouw mijn vrouwelijkheid in te zetten, heb ik guts nodig. Vrouw zijn in al haar facetten is een uitdaging maar ik kan echt niet hetzelfde als een man. Ik vraag met plezier aan een man om een zware doos te dragen en in sommige vraagstukken zijn mannen simpelweg beter en sneller. En er zullen vrouwen zijn die meer mannelijke eigenschappen in zich dragen en andersom. De waardering in het verschil is volgens mij de grootste uitdaging en daar zijn zowel ballen als borsten voor nodig.
“Slaap. Ze zou een moord plegen om eeuwig te mogen slapen, voor niemand te moeten zorgen en gewoon haar zin te kunnen doen.Want slapen lukt toch niet meer zo geweldig de laatste tijd. Ze is wel doodmoe maar ze wordt elke nacht wel een paar keer wakker als ze dan eindelijk in slaap is gesukkeld… Maar goed, ze zat bij de collega. Wel meer mensen uiten hun bezorgdheid: haar baas en ook haar dokter bij die laatste keelontsteking. Ze zucht opnieuw. Ze kan niet thuisblijven helaas, op het werk hebben ze haar nodig. En de kinderen hebben haar nodig, haar man kan zeker niet alleen het huishouden runnen. Het zou wat worden: de kinderen zouden verkeerde kleren aantrekken, er zou niet om de twee dagen worden gestofzuigd, de strijk zou blijven liggen en wie gaat de weekends dan organiseren? Nee, dat is geen optie. (zucht) Maar het gaat niet goed nee. De tranen springen haar in de ogen wanneer die gedachte opkomt. Ze sleept zich door de dagen, naar het werk, van het werk en waarvoor: het lijkt wel alsof ze alsmaar harder moet werken om de erkenning te krijgen die ze nodig heeft. Ze vergeet ook vaker dingen, doet langer over de dingen die haar vroeger heel makkelijk afgingen. Ze is eigenlijk helemaal niet goed bezig. Wat is ze nog waard op de arbeidsmarkt? En als moeder en vrouw? Haar vriendinnen blijven ook weg dus daar kan ze haar hart ook al niet luchten. (zucht) Ze blijft maar hollen, beseft ze. Want ze is toch een sterke vrouw? Zoals haar moeder, zij was ook sterk. En uiteindelijk moet ze toch niet klagen? Ze heeft een job, kinderen, een man, een dak boven haar hoofd. Veel en veel mensen hebben het veel slechter. En toen ze drie dagen thuis was met een longontsteking kroop ze de muren op, nadat ze uiteraard al heel het huis had gepoetst. Mensen vragen wel hoe het gaat met haar en dan zegt ze “Goed, prima!” maar eigenlijk wil ze zeggen:”Slecht. Ik voel mij elke dag slechter. Kan er mij iemand een pilletje geven zodat ik over 6 maanden terug wakker word?” Maar ze gaat verder met de glimlach en vraagt vervolgens hoe het met hem of haar gaat waarop er een heel verhaal volgt hoe druk het wel niet is. “Ja, dat klopt. Het is niet evident.” Zelf kan ze echt nérgens terecht met haar verhaal. Gho, ze is écht niet goed bezig. (zucht)
File, ze gaat te laat zijn. Dat betekent overwerken vanavond. (zucht) En het is oudercontact voor de kinderen. Hoe gaat ze dat regelen? Als moeder stelt ze ook al niet veel voor, als ze er zo over nadenkt. Genieten kan ze al lang niet meer van haar kinderen. Ze zijn ook zo druk en na een hele dag werken kan ze dat er niet meer bij hebben. Het zijn schatjes hoor maar ze zwijgen nooit. Het is altijd van “mama hier” en “mama daar”. Horendol wordt ze ervan. En vaak vergeet ze ook dingen die ze haar hebben gevraagd. Eergisteren nog dat carnavalpakje. Te laat aan gedacht: teleurgestelde dochter, teleurgestelde moeder. Maar niemand die het merkt. En maar praten over zus en zo en over de anderen. Maar met haar gaat het prima hoor. “En heb je die televisieserie gisteren gezien? Nou, dat was me wat.” (zucht) Ja, ze is niet goed bezig. Haar lichaam heeft ze niet meer onder controle. Ze sleept zich door de dag en haar hart slaat wel 150 slagen per minuut in rust. Dat opgefokt gevoel ook altijd, ze wordt er helemaal gek van. En moest het nu nog wat energie geven maar nee, helemaal uitgeput wordt ze ervan.
Herkenbaar? Dan kan het zijn dat je in een burnout bent beland.
En wil je hierover meer lezen? Klik dan hier.
In Nederland blijkt 10% van de werkende bevolking te lijden aan een burnout of er tegen aan te hikken. In België kunnen we gelijkaardige cijfers hanteren hoewel burnout en depressie in ons land nog vaak met elkaar worden verward, wat de 
vervreemding en isolatie nog groter maakt. Bij burnout hebben mensen nog wel degelijk zin om zaken aan te pakken maar ontbreekt hen de fut, ze zijn fysiek en emotioneel totaal leeg. Bij depressie is de zin (de goesting) ook verdwenen. Burnout komt alsnog niet voor in de DSM en wordt daardoor dus ook niet als zijnde een ziekte gecatalogeerd. Erg moeilijk om aan de omgeving dan duidelijk te maken waar je doorgaat en wat de impact daarvan is. Want iedereen is al wel eens moe en iedereen heeft het druk.
Oorzaken?
De oorzaak van burnout laat zich nog raden, al zijn er wel bepaalde patronen terug te vinden. Hoewel burnout altijd werkgerelateerd is (wat bij depressie niet altijd zo is), vindt de oorsprong zich vaak in een bepaalde levensstijl en levenshouding die ondersteund wordt door bepaalde overtuigingen. Te hard, te lang en teveel willen werken zonder kans tot herstel en ontspanning (op het einde is zelfs ontspannen niet meer voldoende om te herstellen) zijn vaak de doorslaggevende druppel waarop ziekte volgt. Ook idealisme kan een belangrijke drijfveer zijn van hard werken. Niet alle idealisten zijn perfectionisten en omgekeerd. Het werk als enige bron van erkenning zien, kan ook invloed hebben. Het erg goed willen doen op het werk om graag gezien te worden komt ook vaak terug. Erkenning, waardering, bevestiging, het zijn woorden waaraan de persoon met burnout-kans veel waarde hecht.
Veel mensen met burnout hebben karaktertrekken als overdreven plichtsgetrouwheid, perfectionisme en werkverslaving. Deze zijn immers vaak weer oorzakelijke factoren voor hard werken. Hoewel vaak geschreven wordt dat mensen met een burnout een beperkt sociaal netwerk hebben, geloof ik eerder dat het sociaal netwerk te laat wordt aangesproken. Het ideaalbeeld dat deze mensen willen hoog houden is belangrijker dan kunnen toegeven dat het teveel is. Over het algemeen worden mensen met een burnout omschreven als sterke, veerkrachtige mensen waarop iedereen kan terugvallen. Hoe ze zélf moeten terugvallen op anderen, is echter een heel ander paar mouwen. Dat is iets wat ze nog te leren hebben. Deze manier van in het leven staan wordt vaak generatie op generatie doorgegeven. Flink zijn, niet klagen en blijven doorgaan, is in sommige families een erezaak.
Symptomen?
Wanneer iemand in een burnout terecht komt, zijn er drie belangrijke herkenbare symptomen.
1) totale geestelijke en fysieke uitputting
Het belangrijkste kenmerk van burnout is het verlies van energie en het gevoel dat de emotionele reserves zijn uitgeput. Je hebt dan het gevoel dat je anderen nogmaar weinig kunt bieden in psychologische zin. Dit gevoel gaat gepaard met gevoelens van frustratie en bedrukking, omdat mensen zich realiseren dat ze niet door kunnen blijven gaan om zichzelf als persoon te kunnen blijven geven of zich verantwoordelijk te voelen zoals eerder wel het geval was. De bestaande drijfveren voldoen niet meer.
2) depersonalisatie
Het tweede aspect is dat mensen als object worden beschouwd en niet meer als individu. Dit gaat vaak samen met het ontwikkelen van een negatieve en cynische houding tegen over de medewerkers en het werk.
Ook in het privéleven resulteert dit in meer ruzies en conflicten
3) gevoelens van afnemende competentie
Het derde kenmerk is de neiging jezelf negatief te beoordelen. Je hebt het gevoel minder goed te presteren en minder succesvol in je werk te zijn. Dit gaat weer gepaard met een negatieve zelfwaardering waardoor een teruggang merkbaar is. Je komt als het ware in een negatieve vicieuze cirkel terecht.
Maar algemeen kan je stellen dat de persoon zich abnormaal vermoeid voelt, vaak is dit één van de eerste duidelijke tekenen. Het lichaam weet het al, nog lang voor er andere signalen duidelijk worden. Deze vermoeidheid wordt echter al jarenlang genegeerd waardoor het lichaam uiteindelijk in totale noodreserve terecht komt.
Herstel
Herstellen van een burnout vraagt tijd. Iemand die na een paar weken alweer op de been is en terug normaal functioneert, heeft geen echte burnout gehad. Overspanning wordt soms verward met burnout. Overspannenheid gaat over tijdens een vakantie of een paar weken er tussenuit zijn. Overspannenheid duurt maximum 6 tot 8 weken, burnout niet. Bij een burnout is begeleiding gewenst. Zonder begeleiding kan je na 5 jaar je nog altijd zo ziek voelen als in het begin.Je hebt iemand nodig die samen met jou naar de dingen kijkt. Want typisch voor een burnout is dat je beoordelingsvermogen niet meer goed werkt. Je referentiekader moet terug worden opgebouwd. Stap voor stap ga je na hoe je denkt en voelt over de dingen. De drang naar erkenning, zich niet kwetsbaar durven opstellen, niet echt weten wat je wilt, zijn belangrijke topics om mee aan het werk te gaan.
Vaak veranderen mensen van werk maar dat is zeker niet altijd nodig. De eigen levenswaarden herbekijken is belangrijker: wat is nu écht voor jou belangrijk in dit leven? Veel mensen met een burnout kiezen nadien een andere weg om te bewandelen omdat hun hervonden levenswaarden niet meer te combineren zijn met hun vorige werk. Ik bekijk burnout als een ziekte van onze tijd. We willen meer en meer en zeker in de meritocratie waarin we ons bevinden, is prestatie een hoog goed geworden. Vertragen en uiteindelijk stilstaan is nochtans het enige antwoord wanneer we zijn opgebrand.
(een goede burnout test vind je terug onder: Maslach burnout inventory test)
