Hoe ga je verder na een verloren zwangerschap?

Vorige week was het Vlaamse Kinderwensweek. De organisatie Kinderwens Vlaanderen zet zich in voor ouders waarvoor zwanger worden geen evident parcours is. Moeilijk zwanger worden of niet zwanger kunnen worden, is een groot verdriet voor zeer veel vrouwen. Daarnaast is gisteren de idee geopperd door minister Uyttersprot om ouders vanaf dag één van de zwangerschap de mogelijkheid te bieden om aangifte te doen van hun kind. In een geboorteregister, en als ze dat willen, ook met een familienaam. Ik wil het daarom in deze blog hebben over hoe je verder kan wanneer je een kindje bent verloren tijdens de zwangerschap omdat dit zo een actueel thema is maar ook één van alle tijden.

Een half verlies

Wanneer je een kindje verliest tijdens de zwangerschap (of dat nu vroeg, laat of later is), brengt dat een bijzondere dynamiek teweeg tussen jou, je partner en de omgeving. Hoe die dynamiek eruit ziet, is erg persoonlijk. Voor sommige vrouwen is het een drama, andere vrouwen zetten zich er mentaal snel overheen. Daarover zijn geen regels of wetten. Ook je partner zal op een bepaalde manier reageren. Algemeen gesteld vliegen veel mannen in hun werk en plooien wat meer terug op zichzelf. Vrouwen zoeken dan weer makkelijker lotgenoten en reiken uit naar anderen. Waar praten over dit thema onder vrouwen een evidentie is, kunnen mannen een hele avond op café zitten zonder het te hebben over het kind dat wordt gemist.  Jullie bepalen hoe jullie zich erbij voelen en daarover heeft niemand iets te zeggen. Helaas is het wel vaak zo dat de omgeving per se een mening wil geven. 

“Je bent nog jong.” 

“Beter nu dan binnen drie maanden.”

“Je hebt toch al een kind?”

“Oh! Je was nog maar net zwangerrrrrr.”

“Wees blij, ik kan niet eens zwanger worden.”

“Wat is daar nu zo erg aan?”

Omdat je kindje nog heel klein was, vindt de omgeving het soms ook een klein triviaal feit, wat het voor jou en je partner dubbel zo zwaar maakt. Zonder dat de omgeving het beseft, kwetst ze je gevoelens. Laat ons eerlijk zijn: meestal weten ze niet wat het juist inhoudt om een kind te verliezen tijdens de zwangerschap. Laat je daarom zoveel mogelijk omringen door mensen die dat wél weten. Dat bespaart je veel goedbedoelde maar pijnlijke opmerkingen. Komt er toch een opmerking voorbij? Haal eens diep adem. 

Verlies van verwachting 

Of je nu lang of kort zwanger was, je bent de verwachting op een kind kwijt. Je moet stoppen met plannen en dromen. Je kan geen babykleertjes meer kopen. Geen geboortelijst. Geen namen zoeken. Geen fysieke kwalen meer. Geen bolle buik. Je zag jezelf al hoogzwanger naast de kerstboom: schrappen dat beeld. Geen doopsuiker en geboortekaartjes. De zwangerschapskleren moeten terug onder in de kast. Geen getrappel in je buik. Je verliest niet alleen een kind als je je kind verliest maar ook een deel van je toekomst.  Je valt abrupt van de “zwangere groep” terug naar de “niet-zwangere groep”. En dat doet pijn. Heel veel pijn. Hoeveel pijn, dat is afhankelijk van vrouw tot vrouw. Van koppel tot koppel. Daarin spelen veel factoren mee… Of je nu een kindje verliest na 6 weken, 15 weken of 32 weken, je verliest altijd een droom. Natuurlijk zal dat anders voelen en anders zijn op 6 weken dan op 34 weken maar ook hier weer heeft niemand zich daarover uit te spreken. Je voelt wat je voelt. En die rouw kan heel massief binnenkomen.

Rouw is rauw

Wanneer je dan gaat rouwen kan dat ook weer vele gezichten hebben. Ook voor de partner kan dit veel gedaantes aannemen. Vaak hoor ik spreken over pijn in de borstkas, huilen, onzekerheid, angst, isolement, veel willen praten of net weinig, slecht slapen, schuld en schaamte, niet of weinig eten, een intens verdriet, boosheid, paniek, verslagenheid, teleurstelling, ongeloof. Dat rouwen ook een heel fysieke ervaring is, wordt vaak vergeten. “Alsof ik overreden ben door een camion.” Alles doet pijn.  Letterlijk dan. Ook een heel ruim scala van emoties dient zich aan. Ik noem het “vechten met draken”. Rouw is een draak die jij op een bepaald moment in de ogen kijkt. Wellicht ga jij door heel dat proces maar ook je partner. En nee, dat loopt meestal niet synchroon. Op het moment dat jij wil praten, wil hij dat niet en andersom. Jij wil nabijheid, hij wil per se het tuinhuis in orde zetten. Jij bent verdrietig en hij wil de kerken platbranden. Rouwen is een soort van dansen en soms dans je samen maar vaker ben jij bezig aan een traag nummer terwijl je partner aan het headbangen is. Door die verschillende snelheden is het soms moeilijk om met elkaar in verbinding te blijven. Dat zorgt voor een extra uitdaging. Het is immers belangrijk om te blijven openstaan voor elkaars manier van rouwen. In elk geval, laat je niks wijsmaken: al die emoties zijn gezond en menselijk. Neem er de tijd voor om je hersenen te laten wennen aan de nieuwe gedachte. En daarna volgen je geest en ziel en lichaam. Met de tijd zal je voelen dat het leven terug de overhand neemt. Je gaat terug leven in plaats van overleven. Je lacht zonder je schuldig te voelen. Je kan baby’s zien zonder knoop in je maag. De bitterheid stroomt weg. De pijn in de borstkas ook. Hoe dat juist allemaal zijn weg vindt, is heel persoonlijk. Sommigen gaan tekenen, anderen schrijven, nog anderen praten. Je kan een ritueel doen of een plekje maken in huis. Sommigen doen helemaal niets en ook dat is okee. Er zijn geen regels voor. Je kan aannemen dat een stevig rouwproces gemakkelijk twee jaar kan duren. Dat kan, het moet niet. Maar het is heftig, echt heftig. 

En dan weer verder

Stilaan zal je merken dat de verschroeiende pijn minder wordt. Je kan terug helderder denken en kijken naar de toekomst. Je durft weer te verlangen naar een kind. Met een klein hartje want wat als? Kan je dit nog eens aan? Kan je relatie die druk nog eens aan? Je weegt af en wikt. Angst zal er altijd wel een beetje zijn. Je wil dolgraag een kind. De gedachte alleen al dat het terug fout zou lopen, knijpt je echter de keel dicht. Er zijn geen regels over wanneer je echt toe bent aan een nieuwe zwangerschap.  Nieuw leven in je buik zorgt vaak voor een pleister op de wonde maar het is pas wanneer de baby er echt is dat er een soort van heling ontstaat. Zonder dat je wil vervangen, brengt die nieuwe baby je weer heel duidelijk bij het leven en dat is het meest kostbare dat je op dat moment kan ontvangen. Ze noemen niet voor niets het kindje dat geboren wordt na een verloren kind een regenboogbaby. De regenboog symboliseert het samengaan van licht en donker, van blijdschap en verdriet. Door de komst van de nieuwe baby is het en-en geworden. Soms zeggen de mensen dat je het verlies eerst een plekje moet geven. (rilling) Ik geloof persoonlijk niet in een kind “een plekje geven”. Je kan een verloren kind geen plek geven. Dat kind draag je heel je leven mee als een steentje in je broekzak (of sjakosh, dat mag ook). En soms hou je de steen in je hand, soms ligt hij voor je op tafel, soms toon je hem aan anderen, soms kan je hem niet loslaten, soms moet je misschien wat harder zoeken in je sjakosh om hem te vinden maar je steentje is er altijd. 

Voor altijd.

Over libidood enzo

Ik wind er geen doekjes om: een kind krijgen betekent dat je relatie gaat daveren. Misschien niet altijd een aardbeving van 8 op de schaal van Richter maar toch op z’n minst een kleine trilling. De komst van zo een kleine hummel van drie kilo zorgt ervoor dat jullie vanaf nu met één iemand méér zijn. En jullie moeten vanaf nu jullie plekje vinden, nieuwe gewoontes vinden en zich simpelweg aanpassen aan de situatie. Zover is iedereen nog wel mee denk ik. Maar er zijn nog een paar minor details die je nergens leest in de boeken. Ik geef ze jullie even mee en gelijk wat mogelijke antwoorden om ermee om te gaan.

1) In een gezin met kinderen, vooral met véél kinderen maar evengoed met één kind, heeft iedereen een tekort aan aaaaaaaandacht. Kinderen slokken alle aandacht op die er voorhanden is. Wil je even iets aan elkaar vertellen, komt er een kleine aan je broek hangen. Wil je vrijen, wordt er altijd wel eentje wakker. Wil je even niets doen, wil je partner vrijen. Wil hij rustig naar de koers kijken, krijg jij een opruimwoede waaraan hij moet meewerken. Heel vaak zijn er momenten dat jij iets anders wilt dan de rest. En ook voor je partner is dat zo. Dat resulteert in teleurstelling en het gevoel dat je aandacht tekort komt.

Antwoord: neem 15 minuten per dag de tijd om even bij te praten. Ideaal moment is wanneer alle kinderen nét slapen. Dat kan om 22u zijn maar verplicht jezelf om dan uit bed te komen (we weten allemaal dat je soms bij de peuter blijft liggen tot hij slaapt) en om even in te checken met je partner. 15 minuten onverdeelde aandacht, dat moet lukken he? Wees geduldig en mild voor elkaar. Dat klinkt als een slogan van Bond Zonder Naam maar helaas wel heel helpend. Het is echt niet nodig om constant je zin door te drijven. Door elkaar ruimte te geven komen jullie dichter bij elkaar.

2) Kinderen hebben is vermoeiend. Hoe je het ook draait of keert, het merendeel van de ouders met jonge kinderen is chronisch moe. Slaap wordt het hoogste goed. Je valt omver van de slaap. Je wil alleen nog maar slapen. Dit zorgt ervoor dat je natuurlijk ook wat prikkelbaarder bent, een korter lontje hebt en meer van die leuke eigenschappen. Dit zet een relatie danig onder druk. Discussies waar jullie vroeger vlot uit geraakten hebben nu meer tijd en uitleg nodig of ontvlammen sneller in een cat fight.

Antwoord: wees je bewust van elkaars vermoeidheid. Werk met beurtrollen zodat jullie kunnen bijslapen. Slik al eens wat vaker je bitsige antwoorden in, hij doet ook maar zijn best. En ik hoop dat hij hetzelfde doet voor jou. Laat de gedachte zijn dat je altijd in je eigen bed moet slapen en naast elkaar. Als het niet te vaak gebeurt en je laadt erdoor op is het okee om eens op de zetel te slapen of in een ander bed. Zodra je voelt dat dat een gewoonte is geworden, is het nodig dat je herevalueert. Trek op tijd aan de alarmbel: wanneer je je duizelig voelt, veel fouten maakt en constant belangrijke zaken vergeet, (je kind bijvoorbeeld) is het tijd voor rust en hulp.

3) Vrijen was vroeger jullie moment om te verbinden. Zeker voor mannen is het vaak een cruciale factor om zich geconnecteerd te voelen met de partner. Maar vrijen en kinderen, dat gaat niet altijd zo goed samen. Eerst en vooral ligt vrijen bij veel vrouwen niet zo hoog in de prioriteitenschuif als bij de meeste mannen. Als ze dan eens een kwartier voor zichzelf hebben omdat alle kinderen samen aan het dutten zijn (hoera!), zijn er weinig vrouwen die direct denken: “Jeeeuj, seks!!” Bij mannen ligt dat anders. Ten tweede is het praktisch vaak ook wat moeilijker om het moment van hitsigheid te combineren met kinderen in huis. Ten derde lopen jullie er al wat vermoeider en misschien meer gespannen bij? Er is ook zoveel meer te doen dan in het pre-kindertijdperk dus je hoofd zit vol. Om dan in een halfuur (langer heb je niet soms omdat je een slechte slaper hebt) voorspel, spel en naspel te fiksen, het vraagt wel wat creativiteit. Vluggertjes in de kelder of in de garage “Mama gaat snel de was halen, kindjes!” spreken ook al niet echt je seksuele verbeelding aan. En natuurlijk, last but not least: het libido van veel vrouwen keldert door de vermoeidheid. “Libidood” noemde een moeder het onlangs in mijn lezing. Mannen hebben wel wat meer nodig om libidood te zijn. Het is duidelijk dat rond vrijen en seks veel frictie kan ontstaan.

Antwoord: Wees je bewust dat jullie op verschillende snelheden en verwachtingen zitten. Jullie zijn daar vaak gewoon anders in. Waardering van het verschil is al een grote stap. Laat de gedachte weer los dat je altijd zin moet hebben voordat je eraan begint. Ik vrees dat dat echt niet altijd mogelijk is als je jonge kinderen hebt. Soms heeft de relatie de intimiteit nodig van een vrijpartij. Misschien heb je er geen nood aan, dat kan. Alleen geeft het jou ook veel verbinding achteraf. Hou dat eindpunt in je achterhoofd. Tijd maken voor intimiteit los van het vrijen is ook belangrijk: samen douchen, naakt slapen, eens samen naar de sauna, knuffelen in de zetel,… Ze kunnen allemaal helpen om de brug te maken naar het meer seksuele. Stel je partner gerust dat je echt geen “koud kieken” geworden bent, dat je het zelf ook nog altijd belangrijk vindt en dat je er actief mee bezig bent om het wat hoger op je lijstje te krijgen. 

4) Dat mannen en vrouwen ánders zijn, moet ik niet meer uitleggen. Wanneer er kinderen bijkomen, worden die verschillen extra scherp in de verf gezet. Ik wil zeker niet vervallen in stereotypes, daar behoed ik mij voor. Maar laat mij toe te zeggen dat veel mannen eerder moeilijk kunnen praten over emoties terwijl veel vrouwen dat net héél graag doen. Veel mannen zijn met één ding tegelijk bezig terwijl veel vrouwen in hun hoofd bezig zijn met de boodschappenlijst, het brood dat nog moet gehaald worden, het kado voor de schoonmoeder en de verkleedkleren van de jongste voor op het schoolfeest. Mannen denken kort na over een situatie en hakken dan een knoop door terwijl vrouwen nadenken en nadenken en dan nadenken over dat ze zoveel nadenken. Mannen kunnen veel beter de dingen op hun beloop laten terwijl vrouwen meer controle nodig hebben over…alles. Veel mannen gaan zich op hun werk en hun hobby’s focussen terwijl wij vrouwen makkelijk alleen maar gaan moederen. Veel mannen hebben niet zo een last van ideaalbeelden en perfectionisme terwijl veel vrouwen elke dag opnieuw opboksen tegen de mythe van de perfecte moeder. Al deze verschillen worden uitvergroot wanneer jullie moeder en vader worden. Je zal niet de eerste zijn die zich afvraagt of jullie nog wel bij elkaar passen. Voor je het weet, raak je elkaar kwijt omdat je het gevoel hebt dat jullie zó anders zijn.

Antwoord: waardering van het verschil is hierin opnieuw een hele belangrijke. Jullie hoeven niet hetzelfde te zijn. Jij hebt je kwaliteiten en hij heeft de zijne. Wanneer je gaat verwachten dat hij op dezelfde manier denkt als jij dan kom je in de problemen. We verlangen vaak dat onze partner kan gedachten lezen, niets is minder waar. Daarom: vraag wat je nodig hebt. Mannen hebben duidelijkheid nodig. Maar evengoed geldt dat voor de vrouwen. Als jouw man helder zegt wat hij nodig heeft, kan je je ertoe verhouden. Communiceer duidelijk. Wil je graag dat NU de woonkamer wordt gestofzuigd. Dan moet je die NU vermelden bij je vraag. Anders gebeurt het misschien pas …wanneer jij het doet. ;)

Ik geloof dat deze vier manieren om het anders te doen een relatie terug wat leven kunnen inblazen. Maar het blijft hard werken. Zeker wanneer je én verbouwt én van werk verandert én je kinderen kort op elkaar krijgt, wordt er gewoon veel gevraagd van de relatie. Misschien wel teveel. Het is dus zeker zinvol om af en toe samen een balans op te maken: zitten we nog op koers, wil jij dit wel, wil ik dit wel en wat willen we samen? 

Wanneer je spijt hebt van je kinderen 

De Israëlische sociologe Orna Donath deed vorig jaar een boeiend onderzoek. Ze ondervroeg 23 moeders die spijt hadden van hun kinderen. 23 moeders is natuurlijk weinig maar toch kom ik ook regelmatig vrouwen tegen die spijt hebben van hun kinderen. “Had ik het geweten, ik was er nooit aan begonnen.” Door het onderzoek wordt het laatste taboe over het moederschap openbaar gemaakt. De moeders in het onderzoek zeggen bovendien duidelijk dat ze geen postpartum depressie hebben of gehad hebben. Ze hebben gewoon “spijt” want ze vinden het het allemaal niet waard, ook al zien ze hun kinderen echt graag.

Onafgerond rouwproces

Ik geloof best dat deze vrouwen spijt hebben van hun keuze. De moeders die hetzelfde zeggen in mijn praktijk voelen echter dat ze hierin ook evolueren. Naarmate ze zich het moederschap meer toe-eigenen (het meer naar hun hand zetten, bewuster beleven, erin keuzes kunnen en durven maken), hoe meer de spijt verdwijnt. Ik geloof sterk dat wanneer de spijt blijft hangen, het verdriet en de pijn door de teleurstelling over het moederschap niet ten volle doorleefd is. De vrouwen zijn als het ware blijven steken in hun rouwproces. Het is niet af, niet afgerond. Dit zorgt voor verbittering en ja, spijt. Je kan het vergelijken met dat ex-lief waarmee je een turbulente relatie had maar nooit een deftige closure. Dan blijft er je hele leven een wat-als hangen. En spijt dat je hem ooit bent tegengekomen. Nochtans waren er ook goede dingen in de relatie maar die worden verstikt door het niet juist kunnen afsluiten.

Afscheid nemen is belangrijk

Om een nieuwe fase in je leven te kunnen verwelkomen is het echt noodzakelijk dat je de oude fase afrondt. Doe je dat niet dan blijf je energetisch hangen tussen de twee fasen. Dit is verwarrend en je kan je ook niet écht verbinden met het nieuwe. Voor de ene vrouw is dat afsluiten al wat makkelijker dan voor de andere. Actief afscheid nemen van wat niet meer is, is daarvoor echt nodig. Hoe kan je nu afscheid nemen van je pre-kinder-tijdperk? 

– schrijf een brief aan je oude zelf waarin je jezelf bedankt voor al het goede en waarin je het nieuwe verwelkomt

– organiseer een feest met een aantal overgangsrituelen

– maak een collage van je leven toen en nu en kijk naar de overeenkomsten en verschillen

– gun jezelf tijd en ruimte om écht te voelen. Neem iemand onder de arm om hiermee aan de slag te gaan.

– zoek een voorwerp dat jij linkt aan de oude periode en geef het een bijzondere plek in je huis.

Een rouwproces kan een heel leven duren, echt waar. Mensen of fasen een plek geven omdat ze er niet meer zijn, is een moeilijke klus. Soms ben je daar een heel leven mee bezig. Dat hoeft niet belemmerend te zijn. Je kan beetje bij beetje hierin stappen zetten. Enkel wanneer je bij jezelf voelt dat je niet voluit kan kiezen en gaan voor het nieuwe is het tijd voor wat introspectie. Je kinderen hebben hier recht op. En ja, jij absoluut ook! 

Beste mevrouw Rutten

U gaat over de tongen. U zet kwaad bloed. Uw voorstel om de optie te geven het zwangerschapsverlof te verdelen tussen vader en moeder maakt veel los. Origineel bent u nochtans niet. Want in 2013 kwam Open VLD ook al met zo een dwaas -excusez le mot- voorstel. Ik heb hierover toen ook al mijn bezorgdheid geuit. Die leest u hier

Maar aangezien het gedachtengoed hardnekkig blijft terugkomen, wil ik toch nog eens meegeven waarom dat idee echt een slécht idee is. Het is zo, mevrouw Rutten, dat ik dagdagelijks moeders en vaders ondersteun in hun rol als ouder. Moederschap in het bijzonder is niet altijd een pad dat over rozen gaat. Ik spring in het bijzonder in de bres voor de moeders die het moeilijk hebben met de aanpassing aan hun nieuwe status als moeder. Ja, die moeders bestaan! Uit onderzoek blijkt zelfs dat 80% van de moeders zich niet helemaal gelukkig voelt als ze net moeder is geworden. Ook niet abnormaal, eerder zelfs een gezonde reactie op zoiets ingrijpends als een baby krijgen. Gelukkig is dat dipje een tijdelijk iets en vinden de meeste moeders relatief snel hun tweede adem terug. Maar dat wil dus zeggen dat moeders tijd nodig hebben om zich aan te passen. Moeders hebben tijd nodig om zich het moederschap toe te eigenen. Moeders hebben tijd nodig om fysiek te herstellen. Moeders hebben tijd nodig om hun kind te leren kennen en vice versa. Moeders hebben tijd nodig om uit te vissen wat voor hen als moeder belangrijk is. Zelfs als alles vlot verloopt, is dat een proces dat tijd en aandacht vraagt. Maar dan heb ik het nog niet over premature baby’s, complexe bevallingen, meerlingen en andere minder voorkomende situaties. Vijftien weken blijken in de realiteit eerder te weinig dan teveel. Door dat proces te versnellen, komen moeders nóg meer onder druk te staan. Ze maken keuzes waar ze spijt van krijgen. Ze doen dingen waar ze niet achter staan. Moeder en kind krijgen te weinig tijd om zich aan elkaar te hechten. Ik hoop toch niet dat ik u het belang van een veilige hechting moet uitleggen, mevrouw Rutten? Een vrouw bevalt maar een aantal keren in haar leven. Mogen we daar alstublieft ook een beetje onze tijd voor nemen? De eerste dagen, weken, maanden en zelfs jaren blijken uit onderzoek echt belangrijk te zijn voor de emotionele ontwikkeling. Daarop beknibbelen gaat niemand ten goede komen.

Weet u wat het gevolg zal zijn van moeders nog sneller weer aan het werk te laten gaan? Nog meer ongelukkige moeders in dit apenland. U wilt niet weten hoeveel moeders nu al ongelukkig zijn omdat ze hun baby te vroeg moeten achterlaten in de opvang. Moeders voelen zich nu al constant verscheurd tussen hun rol als moeder en als werkende vrouw. Ze voelt zich zo vaak tekort schieten, onzeker en falen. Een vrouw wordt daar echt ongelukkig van. Hoe zou u zelf zijn? Daar waar ze in Scandinavische landen de omgekeerde beweging maken, stelt u voor om de tijd die moeder en baby na de geboorte doorbrengen, nóg te verminderen. Om eerlijk te zijn: met alle hersencellen die ik heb… Ik. Begrijp. Dat. Niet. De moeder en het kind hebben er alle belang bij om zoveel mogelijk tijd te te krijgen om te doen wat er nodig is namelijk: een stevige band opbouwen. Dit laat de kans op  postpartum depressie bij de moeder dalen en zorgt op termijn voor gelukkigere kinderen. Ik begrijp zeer zeker uw intenties om de vader meer de kans te geven om te vaderen (daar sta ik achter) en om vrouwen professioneel meer kansen te geven. (daar sta ik ook achter) Maar beste mevrouw Rutten, niemand zit te wachten op uw voorstel. Vaders en moeders willen méér tijd met hun baby’s, niet minder. Ik zou hopen dat u als vrouw de moeders wat méér zwangerschapsverlof zou gunnen maar dat vindt u precies helemaal van de pot gerukt. U zegt namelijk dat, en ik citeer:“Wanneer ze bevallen van een kind, blijven de moeders uiteraard thuis. In de eerste plaats om te herstellen van een bevalling, die niet te onderschatten is. Maar het moederschapsverlof is veel langer dan medisch nodig is. Daardoor riskeren we dat het een gewoonte wordt dat vrouwen thuis blijven voor de kinderen.” Dat een zwangerschapsverlof langer duurt dan medisch noodzakelijk is, is ronduit schokkend. Nooit gehoord van knippen die niet genezen, bloedverlies, keizersneden en andere prettige bijverschijnselen van een bevalling? Maar vooral uw laatste zin vind ik tenenkrommend. Wat is er in godsnaam verkeerd aan thuis blijven voor de kinderen? Vijftien weken is niks op een mensenleven. Wordt het eens geen tijd dat jullie gaan kijken naar wat mensen écht nodig hebben om gelukkig te zijn?  Als een moeder WIL thuis blijven dan moet ze dat gewoon kunnen doen. Het is net de onmogelijkheid om die keuze in alle vrijheid te nemen dat zoveel moeders de das omdoet. Moeders moeten in de eerste plaats meer mogelijkheden krijgen om hun leven te organiseren naar hoe zíj dat willen. Daar worden ze immers gelukkiger van. Gezien onze hoge zelfdodingcijfers, de hoge cijfers van medicatie-inname en de stijgende aantallen van burn-out en depressie lijkt het mij helder dat de regering daar oplossingen voor zou bedenken. Maar u doet net het omgekeerde. Uw intentie mag dan wel positief zijn. Het effect is er één van afstand, disconnectie en ongeluk. 

Beste mevrouw Rutten, dát kan toch niet uw bedoeling zijn?


Lieve Van Weddingen, therapeut en coach van zeer veel moeders en auteur van “Mijn baby lacht…nu ik nog!”

10 redenen waarom je moeders als vriendinnen nodig hebt

We hebben als vrouw allerlei soorten vrienden: onze partner, collega’s, vrienden uit een ver of een kortbij verleden… Mannen, vrouwen, jong en oud. Maar onze collega-moeders zijn echt  de beste! 

1) Ze besparen je geld

Heeft één van je kinderen een vreemde huiduitslag? Stuur een foto door naar je vriendinnen en er is er zeker wel eentje die het herkent. De babyuitzet wordt beperkt tot het hoognodige. Die ene buggy moet je wél kopen, de andere net niet. Een film die je niét moet gaan kijken. Een restaurant dat je met kinderen niet moet uittesten. Ze besparen je massa’s geld! 

2) They have been there!

Zij weten wat het moederschap inhoudt. Ze weten dat alles komt en gaat in fasen. Zij weten dat het met momenten zwaar is en verwarrend en zorgwekkend. Zij kennen de nachten en de beslommeringen. Zij alleen weten hoe graag je een kind kan zien. 

3) Ze geven goed advies 

Meestal toch. ;) Want soms komt er ongevraagd advies of advies dat niet in je kraam past. Maar vaak is het ook gewoon goed advies waarmee je iets bent en waardoor je de dag makkelijker doorkomt.

4) Playdates

De fijnste manier om de dag door te brengen als moeder is door af te spreken met andere moeders en hun kroost. Jullie praten wat, de kinderen spelen samen, er wordt wat gegeten en gedronken. Relax time!

5) Hun uitzet

Niks zo makkelijk als bij een moeder op bezoek gaan. Er is speelgoed, een uitzet, je ritme wordt niet in de war gestuurd en niemand kijkt vreemd op als je je gezicht tegen de billen van je dreumes drukt, onnozele gezichten trekt, geen zin kan uitspreken zonder gebrabbel er tussendoor, niet meer weet wat je wou zeggen, geen twee minuten op je stoel kan blijven zitten want er is altijd wel iemand die iets nodig heeft. Ze is je partner in crime.

6) Ze begrijpen dat je een afspraak afzegt of te laat komt

Kinderen worden altijd ziek op het verkeerde moment. Of net wanneer je de deur uitgaat moet er nog iemand “pipi doen”. Collega-moeders kennen de obstakels waardoor je plannen in de war gestuurd worden. En niemand vindt dat erg.

7) Ze praten ook over niks waar niemand anders naar luistert.

Luiers, borstvoeding, knip, kruipen, lopen, schattige snoeten, lieve voetjes, aantal nachtvoedingen, vermoeidheid…. Alleen moeders kunnen eindeloos praten over “niks”. Over die dingen die het moederschap met zich meebrengt. De zorgen, de blijdschap, de twijfels. Daar waar andere mensen na twee minuten afhaken doet jouw moedervriendin er nog een schepje bovenop.

8) Zij weten dat je kinderen achter het behang kan plakken en dat dat okee is.

Moederschap gaat niet over rozen. Soms weet je het echt niet meer. Soms wil je gewoon WEG. Soms wil je klagen over je kinderen zonder dat je veroordeeld wordt. Want ook al klaag je zo hard, je buddy weet dat je je kinderen zot graag ziet.

9) Zij begrijpen hoe zot je als moeder kan zijn.

Twintig kilometer rijden voor een Spidermanpak. Vijftig keer kijken naar Frozen. Twintig loom bands maken. Meezingen op de K3 show. Anderhalf uur naast je kind liggen tot het slaapt en dan stijf en met een slapende arm uit dat kinderbed klimmen. Als een halvegare meedansen op muziek. Het onmogelijke doen om je kind te laten eten. Speciaal naar de winkel rijden om iets te halen. Je kan het zo gek niet bedenken maar we hebben heel veel over voor onze kinderen. Héél véél! Zij begrijpen dat.

10) Zij begrijpen wanneer je verdwijnt onder de radar.

Moederschap vraagt veel. Veel energie. Veel tijd. Veel organisatie. Het leven gaat snel en voor je het weet, is er weer een maand voorbij. Soms duurt het even voordat je iets kan laten horen of dat je contact opneemt op af te spreken. Dat wil daarom niet zeggen dat je hen niet graag ziet. Je vindt gewoon even de tijd niet. En dat is helemaal okee. 

Hoe overleef je als introverte moeder?

Vrouwen komen soms bij mij aanlopen met de vraag of ze wel normaal zijn. Want andere moeders vinden het ge-wel-dig om dag in dag uit tijd door te brengen met hun kinderen. Ze moeten zich behoeden om de kindjes niet wakker te maken als ze slapen en genieten vol continue van de drukte, het lawaai, de intensiteit en het samenzijn. Het is hun léven om zoveel mogelijk tijd door te brengen met hun kinderen. De mama die bij mij langskomt, is anders. Ze leeft van dutje naar bedtijd. Ze vindt het moederschap overweldigend en de constante nabijheid van haar kinderen beklemmend. In haar hoofd zoekt ze constant naar rust en momenten van stilte. Voor die gedachte voelt ze zich ontzettend schuldig en ze ervaart ook veel schaamte. Soms voelt ze zich een slechte moeder omdat ze vindt dat ze dit “toch wel zou moeten kunnen”. Goede moeders brengen toch het liefste zoveel mogelijk tijd door met hun kinderen?

Introvertie

Niets is minder waar. Eerst en vooral bestaat er niet zoiets als “de goede moeder”. Elke moeder doet wat ze kan en volgens eigen vermogen. Maar wat er vaak speelt bij deze moeders is dat ze een introverte persoonlijkheid hebben. Introverte mensen laden hun energiebatterij op door tijd alleen door te brengen. Ze trekken zich graag terug in een cocon. Mensen met een extraverte persoonlijkheid laden net op door tijd door te brengen met anderen. Introvertie heeft niets te maken met verlegen zijn of asociaal. Introvertie gaat enkel over hoe iemand de energetische batterij oplaadt. Als moeder maakt dit natuurlijk een groot verschil. Stel je een gezin voor met twee of meer kinderen: veel tijd alleen heb je niet. Er is altijd drukte, verwachtingen, lawaai, iets te doen. Wanneer je introvert bent dan wordt dit snel teveel en heb je constant het gevoel rond te lopen met een lege batterij. De meeste kinderen slapen niet elke nacht door tot ze vijf jaar zijn dus ook je avonden en nachten om op te laden hangen eraan. Voor je het weet, voel je je helemaal leeg en opgebrand. 

Wat kan je doen?

Een modus vivendi vinden als introverte moeder is niet evident. Kinderen hebben betekent sowieso veel tijd voor jezelf “opofferen” aan je kinderen, that’s part of the game. Nochtans is het ook heel belangrijk dat je als introverte moeder manieren vindt om op te laden en niet enkel als de kinderen slapen want dat is gewoon niet voldoende.

1. Werk met beurtrollen

Wanneer je een partner hebt, is hij (of zij) jouw redding. Spreek beurtrollen af om uit te slapen, de ochtend- of avondspits te doen of uitstapjes te doen met de kinderen. Laat de gedachte los dat je altijd-altijd alles samen moet doen. Iedereen gaat er meer aan hebben als jij regelmatig oplaadt zodat je met een volle batterij kan deelnemen aan gezinsactiviteiten.

2. Platte rust

Toen ik vroeger op kamp ging, hadden we altijd een uurtje platte rust. We mochten toen op ons bed lezen of brieven schrijven maar niet praten. Dit was een soort artificiële oplaadtijd. Ook met kinderen kan je dit doen. Met hele kleintjes is dat moeilijk maar met grotere kinderen lukt dit zeker. Leg je op de zetel, doe je ogen dicht, mediteer een beetje en vraag aan je kinderen om hetzelfde te doen. Wees er je bewust van dat je misschien ook introverte kinderen hebt die je dankbaar zullen zijn hiervoor. Dit hoeft geen uur te duren. Een halfuur is ook al veel. Wanneer je dit regelmatig doet, raken de kinderen hieraan gewoon en gaat het deel uitmaken van jullie gezinsleven.

3. Durf je leven in vraag te stellen

Eens je aanvaard hebt dat je een introverte persoonlijkheid hebt, is het zinvol om je leven in vraag te stellen. Hoe vaak zeg je “ja” op een feestje wanneer je er eigenlijk geen zin in hebt? Hoeveel energie kost je job jou door de veelvuldige sociale interacties? En wil je dit allemaal wel? Welke kleine veranderingen kan je toepassen waardoor je wat meer tijd alleen hebt? Think out of the box. Misschien leef je al heel je leven als extravert terwijl je eigenlijk introvert bent. Dit vraagt om wat introspectie.

4. Besteed je kinderen wat vaker uit

We zien allemaal onze kinderen graag, héél graag zelfs maar tijd zonder hen is ook heel erg leuk en nodig en zinvol. Babysits zijn er niet voor niks dus maak er gebruik van. Probeer ook weer de gedachte los te laten dat je ‘s avonds en in het weekend altijd-altijd er moet zijn voor de kinderen omdat je full time werkt. Jij bent ook belangrijk in dit verhaal. Je kinderen vragen in de eerste plaats dat jij goed in je vel zit. Dus zet je trots opzij en vraag eens aan mama’s van vriendjes of ze mogen blijven slapen. Vraag aan familie of vrienden om je kinderen mee te nemen voor een dag. En besteed die momenten enkel aan jezelf.

Deze vier kleine veranderingen kunnen je leven als introverte moeder danig verbeteren. Je gaat het gevoel krijgen dat je meer ademruimte hebt en hoewel je misschien minder tijd doorbrengt met je kinderen ga je toch het gevoel hebben dat de tijd meer kwaliteitsvol is.

Wil je meer lezen over introvertie? “Stil” van Susan Cain is dan zeker een must read! 

Lieve Diana

We zijn intussen een paar dagen verder en je overlijden sijpelt langzaam mijn hoofd binnen. Niet alleen mijn hoofd maar ook mijn geest en ziel raken ervan doordrongen. Je bent ontzettend vaak in mijn gedachten geweest de afgelopen dagen. Mijn borstkas doet al pijn sinds maandagavond. Ik kan het maar niet bevatten dat een jonge warme hartelijke vrouw zo opeens uit het leven wordt gerukt. Je partner, je kinderen je familie, vrienden, collega’s, je cliënten,… wat een slag voor iedereen. Het knettert in mijn hoofd om dit nieuws te kunnen bevatten. Ik kende je niet maar ik weet dat ik het een hele eer vond dat we gelinkt waren op Facebook. Ik kende je niet maar ik bewonderde je erg voor je lach en je uitstraling. Ik kende je niet maar ik zag in jou mijn sister in crime om moeders te helpen en te begeleiden. We stonden oh zo aan hetzelfde zeel te trekken. Onze boeken verschenen op hetzelfde moment en ook al waren ze compleet anders en dook het mijne onder de radar en werd het jouwe een bestseller, het was duidelijk dat we dezelfde missie hadden: vrouwen en moeders terug in hun kracht laten komen. Op momenten dat ik minder voelde dat ik zinvol bezig was, was het een motivatie te weten dat jij met hetzelfde doel bezig was. Ik voelde me sterk met je verbonden. Ik kende je niet maar je was ook een groot voorbeeld voor mij. Hoe je ging voor je ding, je droom en je roeping: dat vond ik prachtig! Je charme en die Hollandse spontaniteit, daar leerde ik van. Ik kende je niet maar ik weet dat voor al je cliënten jouw dood een harde klap is. En dat ze ontredderd rondlopen nu. Ik hoop dat ze goed worden opgevangen. Ik kende je niet maar ik weet dat je moeder was van twee lieve dochters. Mijn hart gaat ontzettend naar ze uit.

Lieve Diana. De pijn in mijn borstkas is niet minder. Wij weten meer dan wie ook dat rouw rauw is. Maar we weten ook dat in elke crisis of tegenslag een kans verscholen zit. Het is duidelijk dat jouw dood veel bij mij in beweging brengt en ik ben ervan overtuigd dat dat niet alleen bij mij zo is. Je bracht mensen in beweging tijdens je leven maar ook postuum is dat zo. Het besef dat het leven kort is en ongenaakbaar en dat we het leven met beide handen moeten aangrijpen, wordt nog maar eens duidelijk. Hoe en wat het resultaat zal zijn van die vernieuwde inzichten, weet ik nog niet. Maar ik wil je wel bedanken voor alles wat je gegeven hebt. Aan mij maar aan zoveel anderen. Jouw uitspraak van een week geleden neem ik mee in mijn hart:”Pluk de dag, pluk de zon.” 

Het ga je goed aan de overkant. 

Lieve Weddingen

Diana Koster is de auteur van de bestseller “Perfecte moeders bestaan niet”, verloskundige en vrouwencoach. In maart 2016 verscheen haar tweede boek “Perfecte bevallingen bestaan niet”. Ze hielp duizenden vrouwen hun weg terug te vinden. Op 25 april stierf ze onverwacht op vijftigjarige leeftijd aan een hersenbloeding. Ze liet een partner en twee dochters achter.