Bange Belgen

De stijgende depressies en zelfmoorden in ons land blijven me bezighouden.  Alleen in België al plegen dagelijks gemiddeld 6 mensen zelfmoord wat ons land wereldwijd voor één keer helemaal bovenaan de statistieken plaatst.  Op Europees vlak scoren we ook opmerkelijk hoog.  In 3 jaar tijd steeg het gebruik van antidepressiva met bijna 10 procent.  Vrouwen slikken zelfs dubbel zoveel antidepressiva dan mannen, al zijn deze laatste ook aan een klim bezig.  Dat antidepressiva op termijn alleen maar meer schade toebrengt, is nochtans een veel gehoord tegenbericht.  Antidepressiva onderdrukken als het ware de gevoelens waardoor de gevoelens er nog wel zijn maar je voelt ze gewoon niet meer.  Maar zelfs al wordt alles met de mantel der liefde bedekt, pijn in het hart snijdt meedogenloos diep.

Ik ga mij er niet aan wagen om een hypothese naar voor te dragen die de oorzaak van de stijging van zelfmoord en depressie kan verklaren.  Wat ik wel merk, is dat we als Westerse mensch vooral bezig zijn met “negatieve” gevoelens vooral niét te moeten voelen.  Alsof het not done is om jezelf eens down te voelen of verdrietig of neerslachtig of eenzaam.  De existentiële eenzaamheid -die die we kennen zonder dat we weten vanwaar ze komt- overvalt ons allemaal wel eens.  En ja, die kan ook wel een paar dagen duren.  Zijn we daarom depressief of klaar om van een brug te springen? Neen, natuurlijk niet.

Zoals veel ouders tegenwoordig hun kinderen niet meer durven teleurstellen, durven we ook onszelf niet meer “te laten gaan” in een gevoel waar we ons ongemakkelijk bij voelen.  Die paniek-radar springt aan en met man, muis en macht proberen we vooral heel erg weg te lopen van wat er vanbinnen gebeurt.  Stel u voor dat we hetzelfde zouden doen met fysieke wonden?  Dit zou betekenen dat we ze niet verzorgen, geen aandacht geven en ook niet serieus nemen.  Ik geloof erg, zoals wel meer Gestalttherapeuten, in het zelfhelend vermogen van de mens en ook op vlak van geestelijke gezondheidszorg. Als we voor onze geestelijke gezondheid een voldoende warm klimaat scheppen, een klimaat van erkenning en aandacht, dan is ons systeem sterk genoeg om ook onze geest terug te genezen.

Maar we zijn bang.  Bang om toe te geven aan die emoties die ons uit evenwicht brengen.  Bang om daar te eindigen bij al die anderen die antidepressiva slikken en het leven niet meer zien zitten.  Stel u voor dat we onderuit zouden gaan en helemaal “af” gaan?  Als een kwetsbaar gewond vogelke op de grond zouden liggen waarbij we moeten vragen om hulp.  Bang ook voor navelstaarderij (we mogen ook vooral niét egoïstisch overkomen natuurlijk) of aanstellerij want we hebben toch alles om gelukkig te zijn?  En als we het niet zijn, dan bestaan daar lijstjes voor om het wél te worden, zoals ik hier al schreef.  Maar angst is een slechte raadgever.  Het laat ons dingen doen die niet altijd datgene is wat we nodig hebben.

Door bang te zijn wordt onze grootste angst werkelijkheid.