Pataterfectionisme

Processed with MOLDIV

Ik weet niet hoe het komt maar zo-veel moeders hebben last van perfectionisme. Ze hebben niet allemaal evenveel last ervan maar wel quasi allemaal. En het belemmert hen ongelooflijk in hun doen en laten. Ze worden er ook doodmoe van. Er komt ook het neveneffect faalangst en uitstelgedrag bij kijken. Twee zaken waar niemand vrolijk van wordt. Bovendien wordt het  perfectionisme  vaak voortgestuwd door de drang om alles te controleren: zoveel mogelijk moet gebeuren op de manier waar zij het willen en wanneer ze het willen. Perfectionisme heeft dus best veel impact. Laat mij al beginnen met te zeggen dat perfectionisme aangeleerd gedrag is. Geen enkele baby wordt geboren met een perfectionistische kijk op het leven of op zichzelf. Door ervaringen, reacties van anderen, observatie, aanvoelen leert een kind (al dan niet) dat binnen zijn gezin van herkomst perfectie een norm is. Misschien behaagt het zijn ouders net iets meer door het perfecte kind te zijn (zo hebben ze er minder omkijken naar). Of misschien moest het wel het perfecte kind zijn omdat de broer al zo het varken uithangt. Of misschien zit het op een erg prestatiegerichte school die de punten alsmaar meer de hoogte injaagt. Wie zal het zeggen. Maar het is dus aangeleerd gedrag! Wat goed nieuws is want dat kan je ook weer af-leren.

Wat heeft zelfzorg nu met perfectionisme te maken, vraag je je af? Perfectionisme brengt je onnodig in de stress en stress staat haaks op zelfzorg. Bovendien ben je door dat perfectionisme bezig met taken waarvoor je je energie echt beter voor iets anders gebruikt. Je verliest er energie aan. Stress en energieverlies. Twee fenomenen die haaks staan op zelfzorg. Ben je nog mee? Perfect! ;)

De drivers

Er zijn grofweg drie belangrijke drivers voor perfectionisme.

  1. er is een constante nood aan “de beste te willen zijn”. Wellicht gedreven door een aantal overtuigingen als “de beste krijgt alles wat ze wilt” of  “de beste moeder heeft het meeste aanzien” of “kinderen zien de beste moeder het liefste” of “ik mag niet afgaan” of “als ik het niet perfect onder controle heb, vinden ze mij een slechte moeder” of “ik moet het perfect doen, anders faal ik”.
  2. sociale verwachtingen bij bijvoorbeeld de school, familie, vrienden, op het werk, een partner…. Een context met een hoge prestatiedruk en competitiegeest zullen meer aanzetten tot perfectionisme. Maar bijvoorbeeld ook Facebook en Instagram doen hun duit in het zakje om perfecte plaatjes af te leveren. Het bloed, zweet en tranen dat je het heeft gekost wordt meestal vergeten.
  3. een gevoel van onveiligheid, onzekerheid en angst dat met alles perfect te doen bezworen wordt. Dit komt vaak voor bij moeders. Vanuit hun onzekerheid als prille onervaren moeder gaan ze alles zo tot op de regel volgen dat het bijna onleefbaar wordt.

Herkenbaar? Lees dan vooral verder!

Patat-erfectionisme

Perfectionisme is een hete aardappel (patat) in jouw hoofd en jouw buik. De patat prevelt woorden in je hoofd als: het moet perfect zijn, het ligt scheef, de kleur is niet juist, het kan beter, nog een beetje meer doorzetten, zo gaan ze mij succesvol vinden, nu ben ik een voorbeeldmoeder, je kan dit niet laten liggen, ohooo wat gaan ze mij goéd vinden zeg, nog even en dan is het allemaal correct, ik moet dit nu écht doen, mjaaaaah dit is het toch nog niet… Maar de patat zit ook in jouw buik. Daar zorgt hij voor onrust, een knagend gevoel, een steen op jouw maag, stress, opgejaagdheid, leegte, snelheid, multitasking en vaak ook boosheid (waarom gaat dat hier nu weer niet zoals ik het wil?), angst (oh nee, ik heb dat flesje niet exact afgemeten, nu gaat hij zeker dood!) en verdriet (ik krijg het niet voor elkaar). Dat is heel wat voor een stomme patat. Hou in je achterhoofd dat het MAAR gedachten zijn. Gedachten zijn zoo krachtig maar ze zijn ook “maar” gedachten. Waarom nemen we onze gedachten serieus als ze jou influisteren:”Dit. Was. Echt. Niet. Goed.” maar ligt er niemand wakker van de gedachte:”Je bent een banaan.” Gewoon omdat we zélf kiezen welke gedachten ons sturen. Jouw gevoel wordt gestuurd door jouw gedachten dus als je die wat vaker onder de knoet kan houden, kom je al een heel eind. Maar genoeg gezever, hierbij een paar handvaten.

Lieve patat, zwijg!

– perfectionisme = patat. Onthou dat! Patatten zijn onnozele dingen die je makkelijk opzij kan leggen, naast je neer kan leggen. Ze zijn onbelangrijk en niet dringend. So. Let it go!

– elke keer als je je onrustig voelt over iets wat je MOET doen, ga dan bij jezelf na welke gedachte in jouw hoofd de hoofdrol speelt. Is het iets bij jezelf of iets wat je dénkt dat iemand gaat denken? Wie heeft hier eigenlijk de leiding over jouw leven? Probeer die gedachte te isoleren.

– wanneer je de gedachte gevonden hebt, stel jezelf dan twee vragen: really, hoe BELANGRIJK is het eigenlijk wat ik nu per se, nu onmiddellijk, op die manier wil doen? En ten tweede: wie gaat ervan wakker liggen als ik dit niet (nu) doe??

– perfectionisme is een verslaving. Een verslaving die je misschien al heel je leven hebt. Je moet dus afkicken. Daar is moed voor nodig en doorzetting. Zoek voor jezelf een zinnetje om je geest tot rust te brengen. Dat zinnetje kan zijn: het is okee zo, goed is goed genoeg, nobody cares, ik wil het anders, het leven is te kort, het is goed zoals het is, I do what I can and hope for the best…

– onthou dat je idealen maar idealen zijn. Ze kunnen je inspireren en motiveren maar het zijn MAAR idealen. Je kind hoeft niet altijd in de perfecte outfit rond te lopen, je cupcakes hoeven niet te winnen in een wedstrijd, je was-organisatie hoeft geen voorbeeld te zijn in het nieuwste boek van tante Kaat, de vloer in huis moet niet gebruikt worden in een reclamespot. Je ideëen en idealen zijn goed en okee, please, hou ze vast. Alleen is het niet nodig om je eraan vast te klampen want dan wordt het moeilijk om ze los te laten.

– oefen je zelf in imperfectie: hang met opzet een kader scheef en kijk ernaar, schrijf het adres op een briefomslag ondersteboven, laat een ruit ongepoetst, wacht eens wat langer om de strijk te doen, ruim eens niét op in plaats van wel en dans een halfuur met je kinderen op blote voeten, koopvoor hun verjaardag eens een cake bij de bakker  in plaats van tot een kot in de nacht 100 pannenkoeken te bakken, “vergeet” eens een afspraak, kom eens te laat bij de tandarts, leg een niet-perfect ingepakt kadootje onder de kerstboom, stuur je kind in een aparte klerencombinatie naar school, “vergeet” eens de luiertas (woehoew, spannend!), ga ongeschminkt en niet gedoucht naar de supermarkt of nog iets anders wat voor jou als een uitdaging voelt. Lach eens lief met jezelf als je begint te flippen en haal diep adem. Bekijk het als een experiment en hou je gedachten in toom. So much fun, écht!

wees blij met wat je bereikt en bereikt hebt. Je bent goed bezig en je bent helemaal okee zoals je bent.

Zo, dat was het weer. Morgen weer een andere invalshoek. :)