Blauwe Maandag

 Iets bijzonders gevoeld vanmorgen? Misschien een beetje meer down dan anders? Wat somber of neerslachtig? Als dat al niet het geval was, dan zeker na dit artikel want -hou je vast- het is Blauwe Maandag. En ook al lijkt dat familie van Witte Donderdag, helaas pindakaas. Het is volgens de Britse psycholoog Cliff Arnall de somberste dag der sombere dagen. Hij heeft hiervoor een eenvoudige verklaring. De dagen zijn nog kort en donker, niet direct vakantie in het verschiet en die goede voornemens van drie weken geleden zijn al om zeep. Maar niet getreurd. Gelukkig is er meer nodig dan dat om je in een depressie te duwen. Het woord is gevallen: depressie. Ik neem deze smurfige dag ter harte om het eens heel sec over depressie te hebben.

De-pressie

Voor het gemak leg ik nog even uit wat voor de medische wereld een depressie is. Een depressie is een stemmingstoornis waarbij moet voldaan worden aan een aantal eigenschappen om écht van een depressie te kunnen spreken. Algemeen moet er gedurende twee weken of een depressieve stemming aanwezig zijn of een duidelijke vermindering van plezier of interesse in activiteiten. Één van deze twee symptomen moet vergezeld worden van minstens vier van de volgende symptomen:

– gewichtsvermindering of toename zonder dieet of iets dergelijks,

– slapeloosheid of teveel slapen,

– hyperacticiviteit/rusteloosheid of trager bewegen dan normaal, 

– vermoeidheid of verlies van energie,

– gevoelens van schuld of waardeloosheid of hulpeloosheid of angst, 

– verminderd vermogen tot concentreren of focus of besluiten nemen,

– terugkerende gedachten aan de dood in de vorm van suïcide of de angst om dood te gaan.

Depressie betekent voor mij altijd dat er iets diep van binnen onder-drukt wordt. Geen ruimte krijgt om te “zijn”. Vaak schiet iemand in beweging zodra dit thema duidelijk wordt.

De depressieve Belg

Zoals geweten scoort de Belg hoog wat betreft psychische problemen. Twintig procent van de vrouwen en tien procent van de mannen krijgt ooit te maken met een depressie. Mogelijk ligt dit percentage hoger omdat veel depressies onder de radar blijven. Paradoxaal worden er soms ook depressies herkend terwijl ze dat helemaal niet zijn. Een rouwproces kent immers gelijkaardige symptomen. Belangrijk dus om bij jezelf te kijken of je niets verloren bent, zonder dat je het zelf beseft. Denk daarbij aan nieuw werk, een verhuis, een scheiding, een kind dat je kreeg, verhuizen naar een ander land etc. Ook een burn-out wordt verward met een depressie. Nochtans is een burn-out geen stemmingstoornis maar een energiestoornis. Dat is iets totaal anders. Het spreekt voor zich dat het dus heel belangrijk is om met kennis van zaken een correct behandelplan op te stellen.

Depressief en nu?

19% procent van de Belgen neemt medicatie voor een psychische stoornis. Dit is zeer veel. Nochtans wijzen alle onderzoeken uit dat 1) medicatie enkel helpt bij zware depressies en 2) psychotherapie altijd eraan moet gekoppeld worden. In België ziet 46% van de personen met een ernstige aandoening een dokter, maar krijgt geen medicatie of therapie. 25% krijgt enkel medicatie en 3,8% enkel therapie. De voorkeur voor medicatie boven therapie is uiteraard het prijskaartje. Een gesprek bij de therapeut of psycholoog kost 50€, niet terugbetaald. Een gemiddeld traject duurt algauw 5 gesprekken over een termijn van tien weken, dat betekent dus 250€, zonder de garantie dat het helpt én je moet dan zelf nog eens het meeste werk doen. De prijs van bijvoorbeeld Seroxat ligt niet boven de 15€ voor 30 pilletjes. Ik ga de berekening niet maken maar het is evident dat ik het liever andersom zou hebben. De benadering van medicatie en therapie, die de norm zou moeten zijn, komt daarom niet overeen met de realiteit want de meeste mensen nemen medicatie zonder therapie. De lange wachttijden, schaamte, schuld, geen geld, niet weten waar naar toe zijn hiervan de oorzaak.

Herken je jezelf?

De lijst van symptomen hierboven schud je misschien wakker. Hetzij voor jezelf, hetzij voor iemand uit je omgeving. Geen paniek: een depressie gaat over. Belangrijk is dat je je goed laat begeleiden en hulp zoekt. Slechts 1 op de 3 mensen zoekt professionele hulp dus ik ben blij dat jij daarbij zit. Je kan Google raadplegen voor een hulpverlener maar nog beter is om hier en daar bij vrienden te horen of ze iemand kennen. Uiteraard moet het ook “klikken” maar onderschat niet de kracht van mond aan mond reclame. Je kan daarmee beginnen. Als het nodig is, kan je nog altijd naar de huisarts voor een voorschrift. Tips om bij de hulpverleners het kaf van het koren te scheiden vind je hier.

En voor iedereen: keep calm, it is just another manic Monday!